શષ્ઠપીઠાધીશ્વર પરમ પૂજ્ય ગોસ્વામી ૧૦૮ શ્રી દ્વારકેશલાલજી મહારાજશ્રી – વૈષ્ણવ પરંપરા, વૈશ્વિક સેવા અને આધ્યાત્મિક યાત્રા

ગોસ્વામી ૧૦૮ શ્રી દ્વારકેશલાલજી મહારાજશ્રી પુષ્ટિમાર્ગીય વૈષ્ણવ પરંપરાના અગ્રગણ્ય આચાર્ય, તત્ત્વચિંતક, પ્રેરક વક્તા અને માનવસેવાના પ્રતિક છે. તેઓ જગદ્‌ગુરુ શ્રીમદ્ વલ્લભાચાર્ય મહાપ્રભુજી દ્વારા સ્થાપિત “પુષ્ટિમાર્ગ”ની દિવ્ય પરંપરાના તેજસ્વી વારસદાર છે।

વૈષ્ણવ પરંપરા અને શષ્ઠપીઠનો ઇતિહાસ

જગદ્‌ગુરુ શ્રીમદ્ વલ્લભાચાર્ય મહાપ્રભુજીને બે દિવ્ય પુત્રો હતા:

શ્રી ગોપીનાથજી

શ્રી વિઠ્ઠલનાથજી ગુસાઈજી

શ્રી વિઠ્ઠલનાથજી ગુસાઈજીને સાત પુત્રો હતા. તેમના છઠ્ઠા પુત્ર શ્રી યદુનાથજીની પરંપરામાંથી શષ્ઠપીઠની સ્થાપના થઈ.

પરમ પૂજ્ય શ્રી દ્વારકેશલાલજી મહારાજશ્રી શ્રી યદુનાથજીની ૧૪મી પેઢીના ગાદીપતિ છે. છેલ્લા ૧૩ પેઢીઓથી આ શષ્ઠપીઠની રાજતિલક પરંપરા સતત ચાલતી આવી છે.

તેઓ હાલમાં વડોદરામાં “મોહિની સ્વરૂપ શ્રી કલ્યાણરાયજી”ની સેવામાં રાજતિલક ગાદીપતિ તરીકે વિરાજે છે. આ એ જ સ્વરૂપ છે જેની સેવા સ્વયં શ્રી વલ્લભાચાર્ય મહાપ્રભુજીએ કરી હતી.

ગાદીઓ અને વૈશ્વિક આધ્યાત્મિક કેન્દ્રો

શ્રી મહારાજશ્રીની આધ્યાત્મિક સેવા ભારત તથા વિદેશના અનેક કેન્દ્રોમાં વિસ્તરેલી છે:

ભારત

વડોદરા

અમદાવાદ-નરોડા (શ્રી મહાપ્રભુજીની બેઠકજી)

ગોંડલ

બારિયા

ગોકુલ

ધનપુર

શેરગઢ

વિદિશા

સિકંદરાબાદ

વિદેશ

Atlanta Gokuldham

Ocala Pushtidham

Connecticut Vallabhdham

Shreeji Dham Leicester

તે ઉપરાંત વિશ્વભરના અનેક ધાર્મિક કેન્દ્રોમાં તેઓ માર્ગદર્શક અને સલાહકાર તરીકે સેવા આપે છે।

વ્યક્તિત્વ અને આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિ

શ્રી મહારાજશ્રી:

પ્રેમ,

કરુણા,

મિત્રતા,

સહિષ્ણુતા,

વ્યવહારિકતા

ના જીવંત પ્રતિબિંબ છે।

તેમના પ્રવચનો માત્ર ધાર્મિક ઉપદેશ પૂરતા નથી, પરંતુ સમાજજીવન, યુવા માર્ગદર્શન, સંસ્કાર, આધ્યાત્મિકતા અને માનવમૂલ્યોને સ્પર્શે છે।

શિક્ષણ અને વિદ્વત્તા

તેમણે:

વડોદરાની શ્રેયસ અને ભવન્સ શાળામાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ લીધું,

કાશી અને વૃંદાવનમાં કૃષ્ણ યજુર્વેદ, વેદાંત અને સંસ્કૃત સાહિત્યનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો।

તેઓ:

સંસ્કૃત,

અંગ્રેજી,

ગુજરાતી,

હિન્દી,

વ્રજભાષા,

મારવાડી,

ઉર્દૂ

ભાષાઓમાં પારંગત છે।

મુંબઈના French Computer Education Centreમાંથી કમ્પ્યુટર શિક્ષણ પણ પ્રાપ્ત કર્યું।

કલા, સંગીત અને સાહિત્ય

શ્રી મહારાજશ્રીને:

પ્રાચીન કલા,

આભૂષણ રચના,

ઠાકોરજીના શ્રૃંગાર,

મૃદંગ/પખાવજ વાદન,

કાવ્યરચના,

ગઝલસંગ્રહ

માં વિશેષ રસ છે।

તેમણે ગુજરાતી, હિન્દી અને વ્રજભાષામાં અનેક કાવ્યો, ધાર્મિક અને તત્ત્વચિંતનાત્મક લેખો રચ્યા છે।

જીવનની યાદગાર ઘટનાઓ

૧૯૭૬ – ગાયત્રી દીક્ષા

ચૈત્ર સુદ આઠમે તેમને ગાયત્રી દીક્ષા અને યજ્ઞોપવિત સંસ્કાર મળ્યો।

૧૯૮૨ – વલ્લભ વેદાંતાચાર્ય ઉપાધિ

કાશી-વૃંદાવનથી “વલ્લભ વેદાંતાચાર્ય”ની પદવી પ્રાપ્ત કરી।

૧૯૮૭ – સૌથી યુવા ગાદીપતિ

૧૬ એપ્રિલ ૧૯૮૭ના રોજ શષ્ઠપીઠાધીશ્વર તરીકે ગાદીએ બિરાજમાન થયા. તે સમયે તેઓ પુષ્ટિમાર્ગના સૌથી યુવા ગાદીપતિ હતા।

વૈશ્વિક પુષ્ટિ યાત્રાઓ

૧૯૯૦ – પ્રથમ વૈશ્વિક પુષ્ટિ યાત્રા

તેમણે:

ઇંગ્લેન્ડ,

અમેરિકા,

ફ્રાન્સ,

ઇટાલી,

પોર્ટુગલ,

સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ,

કેનેડા

સહિત અનેક દેશોમાં જઈ પુષ્ટિમાર્ગનો પ્રચાર કર્યો।

પછી:

આફ્રિકા,

સિંગાપુર,

મલેશિયા,

ઓસ્ટ્રેલિયા,

ન્યુઝીલેન્ડ

સુધી યાત્રાઓ ચાલુ રાખી।

મહાભારત અને ભગવત પ્રવચન

૧૯૯૨માં લંડનમાં પ્રથમ વખત શ્રીમદ્ ભાગવત પર પ્રવચન આપ્યું।

તે જ વર્ષે પ્રસિદ્ધ નિર્માતા બી.આર. ચોપરા દ્વારા “મહાભારત” ટીવી શ્રેણી માટે માર્ગદર્શન આપવા આમંત્રિત થયા।

યુવા જાગૃતિ અને વૈષ્ણવ સંગઠન

તેમણે વૈષ્ણવ યુવા સંગઠન દ્વારા હજારો યુવાનોને:

સંસ્કાર,

સેવા,

ધર્મ,

સમાજજાગૃતિ

તરફ પ્રેરિત કર્યા।

તેમના માર્ગદર્શન હેઠળ:

યુવા અધિવેશનો,

ચેતના રેલીઓ,

આધ્યાત્મિક શિબિરો,

પર્યાવરણ જાગૃતિ કાર્યક્રમો

નિયમિત રીતે યોજાતા રહ્યા।

બ્રહ્મસંબંધ દીક્ષા

તેમણે હજારો વૈષ્ણવોને “બ્રહ્મસંબંધ દીક્ષા” આપી, જેથી તેઓ શ્રી વલ્લભાચાર્યજીના ચરણોમાં જોડાઈ શકે અને ઠાકોરજીની કૃપાનો અનુભવ કરી શકે।

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંગઠન – ૨૦૦૦

૨૦૦૦માં UNO દ્વારા આયોજિત:

“World Millennium Peace Summit of Spiritual Leaders”

માં તેમને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા।

તેમણે:

“The Threat to Peace in the Zones of Conflicts”

વિષય પર પ્રવચન આપ્યું।

૧૨૦૦થી વધુ વૈશ્વિક આધ્યાત્મિક નેતાઓ વચ્ચે તેઓ સૌથી યુવા આચાર્ય હતા – જે પુષ્ટિમાર્ગ માટે ગૌરવની ઘટના બની।

સામાજિક સેવા અને માનવતાવાદ

કલ્યાણ પ્રસાદ – વડોદરા

આ કેન્દ્રમાં:

લાઇબ્રેરી,

કમ્પ્યુટર શિક્ષણ,

ફિઝિયોથેરાપી,

હોમિયોપેથી,

આયુર્વેદ,

આંખ અને દંત સારવાર

જવી સેવાઓ અત્યંત ઓછી કિંમતમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી।

ભૂકંપ રાહત – અમરાપુર ગામ

૨૦૦૧ના ગુજરાત ભૂકંપ પછી તેમના નેતૃત્વ હેઠળ “અમરાપુર” ગામને પુનઃનિર્માણ કરીને:

૧૮૦ નવા મકાનો,

શાળા,

આરોગ્ય કેન્દ્ર,

પાણીની ટાંકી,

પંચાયત ભવન

સાથે “શ્રી વલ્લભાચાર્યનગર” તરીકે વિકસાવવામાં આવ્યું।

વૈશ્વિક મહોત્સવો અને યાત્રાઓ

તેમના માર્ગદર્શન હેઠળ અનેક દિવ્ય મહોત્સવો યોજાયા:

૮૪ બેઠકજી મહોત્સવ – ઓર્લાન્ડો અને એટલાન્ટા

વૃજાનંદ મહોત્સવ

ગિરિરાજ ગુંજન ગાથા

કૃષ્ણ રસામૃત મહોત્સવ (Celebrity Cruise – Alaska)

દક્ષિણ ભારત બેઠકજી યાત્રા

વ્રજવિહાર મહોત્સવ

સન્માનો

લોકરત્ન સન્માન – ૨૦૦૧

ગુજરાત ગૌરવ એવોર્ડ – ૨૦૦૭

Glory of Gujarat Award – ૨૦૧૫

તેમના આધ્યાત્મિક અને સામાજિક યોગદાન બદલ અનેક પ્રતિષ્ઠિત સન્માનો મળ્યા।

આધ્યાત્મિક વારસો

શ્રી દ્વારકેશલાલજી મહારાજશ્રીનું સમગ્ર જીવન:

પુષ્ટિમાર્ગના પ્રચાર,

વૈષ્ણવ સંસ્કૃતિના સંવર્ધન,

યુવા માર્ગદર્શન,

માનવસેવા,

વૈશ્વિક આધ્યાત્મિક એકતા

માટે સમર્પિત રહ્યું છે।

આજે પણ લાખો વૈષ્ણવો માટે તેઓ પ્રેમ, કરુણા, જ્ઞાન અને ભક્તિના જીવંત પ્રેરણાસ્ત્રોત છે।